Większość Polaków ma pozytywne oczekiwania wobec systemu kaucyjnego – 62,5% ankietowanych uważa, że wdrożenie tego rozwiązania przyczyni się do ograniczenia ilości odpadów na ulicach, w parkach i w innych miejscach publicznych. Wyniki badania „Nowe nawyki, nowe wyzwania. Jak Polacy postrzegają system kaucyjny?” pokazują jednak wyraźne różnice w opiniach zależnie od płci, wieku i miejsca zamieszkania.
Sceptycyzm rośnie z wiekiem i wielkością miasta
Badanie przeprowadzone przez Biostat na zlecenie agencji 2PR ujawnia interesujące prawidłości demograficzne. Mężczyźni wykazują większy sceptycyzm wobec systemu – 23,5% z nich wątpi w realny wpływ na poprawę czystości, podczas gdy wśród kobiet odsetek sceptyków wynosi 15,5%.
Wiek respondentów wpływa odwrotnie na ocenę skuteczności systemu. W najmłodszej grupie (18-29 lat) pozytywne odpowiedzi sięgają 54,7%, podczas gdy wśród osób powyżej 60 roku życia aż 69,4% wierzy w skuteczność kaucji. Ta prawidłość może wskazywać na większe doświadczenie starszych pokoleń z systemami motywacyjnymi lub ich wyższe oczekiwania wobec porządku publicznego.
Miejsce zamieszkania również różnicuje opinie. Największy optymizm panuje wśród mieszkańców miast średniej wielkości (100-200 tysięcy mieszkańców), gdzie 72,5% ankietowanych wierzy w pozytywny efekt systemu. W największych aglomeracjach poparcie spada do 59%, a jednocześnie rośnie odsetek odpowiedzi negatywnych do 24,4%.
Polacy chcą szerokiego zakresu systemu kaucyjnego
Blisko 60% respondentów (58,9%) opowiada się za możliwie szerokim zakresem działania systemu kaucyjnego, obejmującym nie tylko plastikowe butelki i puszki, ale także kartony czy butelki po mleku. Największe poparcie dla rozszerzenia wyrażają osoby w wieku 50-59 lat (66,4%).
Młodsi respondenci (18-39 lat) częściej podchodzą sceptycznie do rozszerzenia katalogu opakowań – 28% z nich sprzeciwia się takiemu pomysłowi. Geograficznie, najwięcej zwolenników rozszerzenia odnotowano w miastach średniej wielkości (64,8%), podczas gdy mieszkańcy wsi (55,8%) i największych aglomeracji (56,9%) są mniej przychylni tej idei.
Wyzwania operacyjne systemu
Janusz M. Kamiński, rzecznik prasowy Reselekt (operatora systemu), wskazuje na praktyczne aspekty wdrażania. „Na początku system będzie funkcjonował głównie w oparciu o zbiórkę ręczną, szczególnie w mniejszych i średnich sklepach. Recyklomatów, choć docelowo bardzo ważnych, w pierwszych miesiącach będzie stosunkowo niewiele” – wyjaśnia.
Operator podkreśla, że kluczowe będzie zapewnienie sprawnej logistyki, przejrzystych zasad i dobrego wsparcia dla punktów sprzedaży, aby konsumenci mogli odzyskać kaucję w możliwie najprostszy sposób.
Komunikacja jako klucz sukcesu
Bartosz Sosnówka, partner zarządzający w agencji 2PR, zwraca uwagę na znaczenie właściwej komunikacji. „System kaucyjny to nie tylko infrastruktura i przepisy, ale także komunikacja, która decyduje o tym, czy konsumenci zrozumieją jego sens i będą chcieli aktywnie w nim uczestniczyć” – podkreśla.
Różne grupy społeczne mają odmienne oczekiwania i poziom wiedzy, dlatego kampanie muszą być odpowiednio dopasowane do odbiorców. Kluczowe będzie budowanie przekazu opartego na prostych korzyściach – czystsze otoczenie, wygoda i oszczędność.
Metodologia badania
Badanie zostało przeprowadzone na przełomie sierpnia i września 2025 roku na reprezentatywnej grupie 1000 osób powyżej 18 roku życia, zamieszkujących teren Polski. Pomiar zrealizowano przy wykorzystaniu autorskiego panelu konsumenckiego „Badanie Opinii” w formule ilościowej, na podstawie kwestionariusza ankiety.