Polskie Towarzystwo Energetyki Cieplnej (PTEC), do niedawna funkcjonujące jako Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych (PTEZ), zaprezentowało raport dotyczący wpływu regulacji UE na transformację sektora ciepłownictwa systemowego, zawierający ocenę skutków i rekomendacje w zakresie regulacji krajowych. W zależności od wariantów inwestycyjno-technologicznych, Polska potrzebuje od 299 mld zł do 466 mld zł na dekarbonizację sektora ciepłownictwa systemowego w perspektywie do 2050 r.
Z kluczowych wniosków zawartych w opracowaniu wynika, że istotnym elementem transformacji systemów ciepłowniczych będzie wykorzystanie gazu ziemnego, w tym gazów zdekarbonizowanych oraz biomasy. Eksperci podkreślają, że niemożliwe będzie całkowite odejście od biomasy. Konieczny jest również intensywny rozwój rynku gazów zdekarbonizowanych – bez tego około 2040 r. nieosiągalne będzie spełnienie celów środowiskowych.
Dariusz Marzec, prezes PGE Polskiej Grupy Energetycznej, zwrócił uwagę, że system ciepłowniczy stoi w obliczu wielu wyzwań, a systemy ciepłownictwa w poszczególnych krajach różnią się specyfiką i skalą. Podkreślił, że zmiany wdrażane w regulacjach i systemy wsparcia powinny odzwierciedlać specyfikę sektora ciepłowniczego.
Poinformował również o zmianie nazwy organizacji z PTEZ na PTEC (Polskie Towarzystwo Energetyki Cieplnej), co stanowi odpowiedź na ewolucję rynku ciepłownictwa systemowego.
Transformacja wymaga akceptacji społecznej
Rafał Gawin, prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE), zauważył, że „transformacja nie jest przed nami, ona już trwa” i wymaga znaczących nakładów finansowych przy jednoczesnym zapewnieniu akceptacji społecznej.
-W procesie transformacji istotne jest stosowanie sprawdzonych technologii, które ograniczają ryzyka – podkreślił.
Do takich rozwiązań zaliczył technologie gazowe, natomiast nowością technologiczną są OZE i biogaz.
W URE rozpoczęto dyskusje nad możliwościami łączenia sektorów ciepłownictwa i energetyki w ramach podpisanej Karty Efektywnej Transformacji Sieci Dystrybucyjnych.
Raport i prognozy
Dorota Jeziorowska, dyrektor PTEC, wyjaśniła, że analiza opiera się o kluczowe rozstrzygnięcia pakietu Fit for 55 oraz w zakresie Dyrektyw EED, RED, EPBD oraz ETS.
W kontekście technologii Power-to-Heat, ciepło z energii elektrycznej pochodzącej z OZE może być kwalifikowane jako ciepło z OZE do 1 stycznia 2028 r. Eksperci przewidują wzrost popytu na biomasę, co prawdopodobnie przełoży się na wzrost jej cen.
PTEC planuje zagospodarowanie ciepła odpadowego (np. z serwerowni) w Polsce. W jednym z wariantów od 2028 r. sieć ciepłownicza ma być zasilana ciepłem odpadowym o mocy 10 MWt.
Nakłady inwestycyjne
W zależności od wybranego wariantu, nakłady inwestycyjne na dekarbonizację systemu ciepłowniczego do 2050 r. będą wynosić od 299 mld do 466 mld zł. Na ten wynik wpłynęły m.in. parametry nowych technologii. Sama modernizacja infrastruktury odbiorczej wymaga około 150 mld zł.
Eksperci przewidują kumulację zadań inwestycyjnych, co oznacza, że ze względu na duży popyt na roboty i wysycenie rynku wykonawców, należy liczyć się ze wzrostem kosztów usług wykonawczych.
Główne wyzwania obejmują dostępność gazu wysokometanowego, gazów zdekarbonizowanych po roku 2040 oraz bankową wykonalność projektów.
Krzysztof Zamasz, dyrektor handlowy Grupy Veolia, dostarczającej ciepło do 2,5 mln klientów, wskazał na wyzwanie związane z podstawą letnią i wykorzystaniem systemów ciepłowniczych w okresie letnim. Podkreślił, że wszystkie technologie potrzebują stabilnej podstawy, a w przypadku mniejszych systemów niektóre technologie mogą się kanibalizować.
Do 2030 r. Veolia planuje całkowite odejście od węgla w ciepłownictwie.
Plany największych graczy
Marcin Staniszewski, wiceprezes PTEC i prezes zarządu Tauron Ciepło, podkreślił, że dekarbonizacja wymaga indywidualnego spojrzenia na każdy system. Po 2035 r. grupa będzie musiała dysponować efektywnym systemem ciepłowniczym. Cele OZE (35%) są realne, ale należy uwzględnić także trendy takie jak elektryfikacja ciepłownictwa.
Andrzej Gajewski, członek zarządu PTEZ i prezes zarządu PGNiG Termika, poinformował o realizacji strategii ciepłowniczej. Firma planuje osiągnięcie pełnej neutralności klimatycznej do 2050 r., z ambicją bycia pierwszym neutralnym systemem ciepłowniczym w Polsce.
Perspektywy rynkowe
Artur Kopijkowski-Gożuch, dyrektor Narodowego Centrum Analiz Energetycznych w PSE, wskazał, że rynek ciepła stanie się częścią rynku elektroenergetycznego w perspektywie 2050 r. Zapotrzebowanie na moc wzrośnie o 8-15 GW, w zależności od scenariusza.
Jacek Bogucki, dyrektor Biura w BGK, potwierdził, że kwota 500 mld zł jest możliwa do sfinansowania przez sektor bankowy. Zapowiedział utworzenie nowego instrumentu KUKE, który będzie ubezpieczał do 80% kredytów, co obniży koszty finansowania i poprawi zabezpieczenia.
